Loflied op de mierenneuker

Ik houd van mierenneukers, alleen al omdat het woord zo leuk is. Onvertaalbaar ook. Maar de mierenneuker heeft wel allerlei grappige buitenlandse neefjes en nichtjes, sommige net zo onvertaalbaar als de mierenneuker zelf. De Duitse 'erwtenteller' ('Erbsenzaehler') zie ik direct voor me. En ook bij 'karweizaadklover' ('Kumusspalter') heb ik een beeld.

Ook in Engeland heeft de mierenneuker veel bloedverwanten. De leukste vind ik de 'luizenvanger' ('nitpicker').  Mierenneuken op z'n Frans is ook een hele klus: de Franse vertaling luidt 'couper de cheveux en cuatre' ('haren in vieren knippen'). 

Maar de meest toegankelijke mierenneukers zijn de Spaanse. Zelfs als je geen woord Spaans spreekt, kun je van ze genieten. Ze heten 'quisquilloso' (kieskiejosso) en 'tiquismuiquis' (tiekiesmiekies). Spreek maar eens hardop uit. Klinkt alsof er ter plekke een mier wordt geneukt.

Heimwee naar de flierefluiter

Wat is het mooiste Nederlandse woord? Dat vroeg de stichting Bru-Taal onlangs aan buitenlandse studenten Nederlands. Wat zouden ze kiezen? Een mooi onvertaalbaar Nederlands woord, zoals 'binnenpretje', 'uitwaaien' of 'schuddebuiken'? Ook bij een lelijk onvertaalbaar Nederlands woord zou ik me neer kunnen leggen: 'gedoogkabinet' bijvoorbeeld.

Of bij een woord dat zo leuk klinkt dat het in vertaling alleen maar kan rammelen en piepen. Categorie: 'lellebel', 'schorriemorrie', 'onderonsje'. Twee jaar geleden werd 'flierefluiter' uitgeroepen tot het mooiste woord. Ook zo'n woord dat verschrompelt zodra het de grens oversteekt. Ik zou de 'potloodventer' een waardige opvolger vinden van de 'flierefluiter'. Ook de kinderlokker behoort tot ons taalkundig erfgoed, vind ik. 

Helaas waren de 10 genomineerde woorden minder kleurrijk. 'Regenboog' stond op de lijst. En 'smeuïg'. Zelf voelde ik vooral sympathie voor 'lekkerbek' en 'pietluttig'. Ook 'sloddervos' kon mij bekoren, al ben ik persoonlijk meer gesteld op de 'driftkikker' en de 'schijtlijster'. Toch had ik de sloddervos de overwinning gegund. Helaas werd nu het suffe woord 'genieten' tot winnaar uitgeroepen. Dat is bepaald geen onvertaalbaar woord: ook de Duitsers 'geniessen' dat het een lieve lust is. En het Franse, Italiaanse of Spaanse equivalent klinkt een stuk vrolijker. De Spanjaarden zeggen bijvoorbeeld: 'disfrutar'. Daar zit het woordje 'fruta' in, 'fruit'. Dat is toch een veel sappiger woord dan genieten?